• DOLAR
    $3.440,5800
  • EURO
    $1,0962
  • ALTIN
    $47.106,7400
  • BIST
    $182,7000
Erdoğan, Elvan, Kavcıoğlu… İktisatta her baştan farklı ses çıkıyor

Erdoğan, Elvan, Kavcıoğlu… İktisatta her baştan farklı ses çıkıyor

Türkiye iktisadını yöneten farklı kişi ve kurumların yakın ve orta vadeye ait beklenti ve gayeleri ortasındaki uyumsuzluk dikkat çekiyor. Enflasyon, faiz, cari açık ve döviz kuru için her kurumdan birbirinden farklı iletiler geliyor.

Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından hazırlanan Orta Vadeli Program (2022-2024), 5 Eylül Pazar gecesi Resmi Gazete’de yayımlandı.

Programda yer verilen kısa ve orta vadeli beklenti ve gayeler, iktisat idaresinde kurumlar ortasındaki kopukluğu gözler önüne serdi.

ENFLASYON MAKSADINA HÜKÜMET İNANMIYOR

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu’nda “Bankanın temel maksadı fiyat istikrarını sağlamaktır” yazıyor.

Bu emel doğrultusunda bankanın resmi yıllık tüketici enflasyonu maksadı yüzde 5. Fakat Cumhurbaşkanı kararlarıyla son yıllarda çok sık lider ve takım değiştiren banka, uzun müddettir bu amacın çok uzağında. Gerçekten, ağustosta tüketici enflasyonu yüzde 19,25’e yükseldi.

Banka, 29 Temmuz’da açıkladığı enflasyon raporunda 2021 sonu enflasyon varsayımını bir kere daha yükselterek yüzde 12,2’den yüzde 14,1’e yükseltti. Banka, 2022 sonu için yüzde 7,8, 2023 için de yüzde 5 enflasyon öngördü.

5 Eylül Pazar günü açıklanan Orta Vadeli Program, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Daire Başkanlığı’nın TCMB’nin açıkladığı enflasyon kestirimlerini benimsemediğini, dahası yüzde 5’lik enflasyon gayesine inanmadığını gösterdi.

OVP’de 2021 sonu için yüzde 16,2, 2022 için yüzde 9,8, 2023 için yüzde 8 enflasyon öngörüldü.

MERKEZ FAZLA, HÜKÜMET AÇIK ÖNGÖRÜYOR

TCMB ile hükümet ortasındaki bir öbür uyumsuzluk, cari açık kestirimi.

TCMB Lideri Şahap Kavcıoğlu son periyottaki açıklamalarında, “yılın kalanında cari fazla vereceğiz” diyor. Gerçekten, dünkü açıklamasında da “Yılın kalan kısmında cari fazla vermemizin, kurun istikrarı açısından kıymetli bir durum olduğunu da söyleyebilirim.” dedi.

Türkiye’nin yurt dışıyla yaptığı ekonomik süreçlerin kaydını tutan ödemeler istikrarı kalemi, 2021’in birinci 6 ayında 13,6 milyar dolar açık verdi.

OVP’de 2021 yılı için 21 milyar dolarlık cari açık beklentisi yer alıyor. Yani yılın ikinci yarısında beklenti 7,4 milyar dolarlık açık verilmesi tarafında.

TCMB Lideri ise tam aykırısını öngörüyor ve “yılın kalanında cari fazla vereceğiz” diyor.

Bu durum, TCMB ile hükümetin, yılın kalanındaki dış ticaret istikrarı, turizm ve hasebiyle döviz kuru beklentilerinin de çok farklı olduğuna işaret ediyor.

HEM FAİZ İNDİRİMİ HEM ‘KREDİLERİ KISIN’ İLETİSİ

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, 4 Ağustos tarihinde bir televizyon programında yaptığı açıklamada, ağustosta hem faizde hem de enflasyonda düşüşe geçileceğini söylemişti. Ağustosta faiz düşmedi, enflasyonsa yükseldi.

TCMB Lideri’nin dünkü açıklamasında ise enflasyonda düşüş için son çeyreğe işaret edilirken, faiz indiriminin yakın olabileceği sinyali geldi.

Hükümet son yıllarda sık sık erken faiz indirimleriyle kredi hacmini artırıp ekonomiyi canlandırma yoluna gitmişti.

Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan ve Elvan’a bağlık Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ise bankalardan ferdi kredi hacmindeki artışı frenlemelerini istiyor. Bankacılar ise kelam konusu kalemdeki artışın makul düzeyde olduğunu ve düzenleme yapılarak kredi artışının sonlandırılmasına gerek olmadığı görüşünde.

Özetle, iktisat idaresinde faiz indirim ve kredileri canlandırma davetleri ile ‘kredileri kısın’ davetleri bir ortada geliyor.

KURDA DA SİNYALLER FARKLI

TCMB Lideri dünkü konuşmasında, döviz kurlarına ait “Yılın kalan kısmında cari fazla vermemizin, kurun istikrarı açısından değerli bir durum olduğunu da söyleyebilirim” ve “TL’nin güçlenmesi için siyaset üretiyoruz, bu tarafta adımlar adımlar atıyoruz” dedi.

Bu kelamlar, yılın kalanında TCMB’nin kurda istikrar öngördüğünü gösteriyor. Gerçi TCMB Liderinin açıklamaları sonrasında TL’de çok sert paha kaybı oldu ve dolar/TL kuru 8,30’lardan 8,50’lere yükseldi.

OVP’de ise 2021 yılı ortalama dolar/TL kuru 8,30 olarak öngörülmüş. Sene başından bu yana dolar/TL kuru ortalaması 8,06. 8,30 ortalama kur için yılın geri kalanında ortalama dolar/TL kurunun 8,80 civarında olması gerekiyor.

Bu durum, OVP’de yılın kalanında TL’de kıymet kaybı öngörüldüğünü gösteriyor.

Özetle, bir yandan arabada ÖTV matrah artışı ve hububatta gümrük vergisi indirimi üzere yollarla enflasyon artışı yan yollardan frenlenmeye çalışılıyor, bir yandan da erken bir faiz indirimiyle döviz kurunu ve enflasyonu daha da artıracak siyasetlerin sinyali veriliyor.

Bir yandan kredileri frenleyip yeni bir faiz artışı baskısı yaratabilecek enflasyon artışı frenlenmeye çalışılırken, bir yandan da kredileri canlandırmak için erken faiz indirimi fırsatı aranıyor.

İktisat idaresinden gelen birbiriyle çelişkili ve uyumsuz bildiriler dikkat çekiyor.

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?