• DOLAR
    13,7523
    %0,25
  • EURO
    15,5469
    %0,07
  • ALTIN
    787,64
    %0,15
  • BIST
    1.920
    %0,52
İlker Başbuğ, cumhuriyetin nasıl ilan edildiğini anlattı

İlker Başbuğ, cumhuriyetin nasıl ilan edildiğini anlattı

Demokrasi Arenası programında Uğur Dündar’ın konuğu olan 26. Genelkurmay Lideri İlker Başbuğ, cumhuriyetin ilan ediliş sürecinden, Mustafa Kemal Atatürk’ün hayatına dair değerli ayrıntılar anlattı. Cumhuriyetin ilanında Abdurrahman Onur’un “Bu cumhuriyettir, doğan çocuğun ismidir, lakin bu kimilerine beğenilen gelmezmiş. Varsın gelmesin” kelamlarını hatırlatan Başbuğ, “Olayı çok hoş özetlemiş. 29 Ekim 1923, doğan çocuğa bir isim verilmesi olayı. Ancak bunun gerisinde çok fecî bir süreç var. Bu sürece baktığınız vakit 4 yıl, 5 aylık bir çaba var” diye konuştu.

SÖZCÜ müellifi Uğur Dündar’ın sunduğu, Ayvalık’taki Halil Başyazgan Cumhuriyet Kültür Merkezi’nde düzenlenen Demokrasi Arenası programının konuğu 26. Genelkurmay Lideri İlker Başbuğ oldu.

29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nı kutlayan Başbuğ, “Cumhuriyetimizin 98. yıl dönümünü Ayvalık’ta, bu müstesna yerde kutlamaktan büyük bir memnunluk duyuyorum. Aziz milletimizin cumhuriyetinin 98. yıl dönümünde canı gönülden ve yürekten kutluyorum” dedi.

“CUMHURİYETİN İLANI 2 BUÇUK SAATTE OLDU”

Cumhuriyetin ilan edilişini anlatan Başbuğ, “Cumhuriyetin ilanı çok kolay oldu. İnanılmaz kolay oldu” diyerek şöyle devam etti:

* 28’i 29’a bağlayan gecede Mustafa Kemal Atatürk çok yakın arkadaşlarıyla, başta İsmen İnönü olmak üzere Çankaya’da otururlar. Çok kısadır, bir yemek yerler. ‘Yarın cumhuriyeti ilan edeceğiz’ derler. Bu kadar.

* İsmet Paşa ile otururlar, 21 anayasasındaki değişiklikleri hazırlarlar. Sonraki günü TBMM’ye anayasa değişiklikleri masraf. Öğleye hakikat mecliste konuşulur. TBMM, saat 18.00’de toplanıyor. Cumhuriyetin ilanını görüşülmesi, tartışılması sağdan da saysanız soldan da saysanız 2 buçuk saat.

* 20.30’da cumhuriyetin ilan kararıyla sonuçlanıyor. Cumhuriyetin ilanı, meclisteki görüşülmesi 2 buçuk saattir. 20.30’da cumhuriyeti ilan eden meclis, 20.45’te oy birliğiyle Mustafa Kemal Paşa’yı Türkiye Cumhuriyeti’nin birinci cumhurbaşkanı olarak seçiyor.

“CUMHURİYET, DOĞAN ÇOCUĞUN ADIDIR”

Cumhuriyetin ilan edilişini en hoş özetleyen kelamın Abdurrahman Gurur’a ilişkin olduğunu belirten Başbuğ, “Olayı çok hoş özetlemiş; ‘Bu cumhuriyettir, doğan çocuğun ismidir, lakin bu kimilerine beğenilen gelmezmiş. Varsın gelmesin’ diye. 29 Ekim 1923, doğan çocuğa bir isim verilmesi olayı. Lakin bunun gerisinde çok fecî bir süreç var. Bu sürece baktığınız vakit 4 yıl, 5 aylık bir uğraş var” diye konuştu.

Mustafa Kemal Atatürk’ün hayatına değinen Başbuğ, Atatürk’ün “Benim karakterim bağımsızlıktır” kelamını hatırlatarak, şöyle konuştu:

* Daha küçük çocuk hayatından itibaren bir bağımsızlık niyeti var. Kendi hürriyetine olan harikulade bir sevdası var. Okula gidişi sorunlu olmuş. Daha küçük yaşta olan Mustafa Kemal , ‘Benim daha hangi okula gideceğim tartışılıyor ancak kimse benim fikrimi sormadı’ diyor. Bu çok değerli bir niyet.

* Buradan şu dersi çıkarmak lazım; çocukların hakkında karar alırken onların fikrini sorun. Hele ki şimdiki çocukların. Mustafa Kemal’de bu bağımsızlıktan çok, kendi geleceğini tayin etmede kendi rolünün olması var.

Atatürk’ün, 2’nci meşrutiyetle ordunun büsbütün siyasete bulaştığını gördüğünü belirten Başbuğ, “1909’daki İttihat ve Terakki’nin kongresinde ‘bu gidişat âlâ değil’ diyor. Bir savaşı da görüyor. Gelen savaşı görüyor. 2 yıl sonra Trablusgarp Savaşıyla savaş sürecine gireceğiz… İttihat ve Terraki’lerin kimilerinin şımarık davranışları, siyasetle ordunun iç içe girmesi onu büsbütün farklı boyuta götürecek. Kongrede, ‘Önümüzde 2 şık var. Ya siyasete devam etmek isteyenler ayrılsın, başkaları orduda devam etsin. Bu 2 çizgiyi ayırmamız lazım. Felakete gidiyoruz’ diyor. Atatürk bunu görmüş” dedi. Başbuğ, akabinde Balkan Savaşı mağlubiyetinin geldiğini anlattı.

ATATÜRK’ÜN İSMET İNÖNÜ’YE VERDİĞİ MİNİMUM SİCİLİ OKUDU

Başbuğ, devrin ordu kumandanı Mustafa Kemal Atatürk’ün, kolordu kumandanı İsmet İnönü’ye verdiği minimum sicili de canlı yayında okudu. Başbuğ, şunları söyledi:

* Önemli, aktif, zeki, maharetli, yüksek fikirli, aslarına ve savaş psikolojisine hakim ve tesirli. Uygun bir derin görüşe, çabuk kavrayışa sahip. Kolordunun her türlü gereksinimini geniş olarak düşünmekten ve sağlamaya çalışmaktan bir an geri durmaz. Başarılı olur. Minimum bilgisi ve kavrayışı hoş ve geniş. Hakikat, kesin, ve tereddütsüz karar sahibi. Cesaretli ve ferdî kararıyla hareket etme kabiliyetine sahip.

* Çok kusursuz bir ahlak ve davranış sahibi. Görgüsü takdire kıymet. Her vakit üstlerinin, aslarının ve etrafının emniyet, itimat ve sevgisini çekmeye ve kazanmaya çalışan bunu başaran dürüst bir kişi.

İsmet İnönü’nün minimum sicilini okuyan Başbuğ, akabinde şu değerlendirmeyi yaptı:

* Biz de vazifedeyken dikkat ederdik, bir üstün, asta verdiği sicil, asta aslında üstün niteliklerini gösterir. Bu çok değerlidir. Burada bir kumandan olarak onu çok uygun görmüş, onu çok uygun sezinlemiş.

* Karşımızda iki tane birbirini bütünleyen kişi var. İsmet Paşa’ya bu türlü bir sicil veren kişi onu Kurtuluş Savaşı’nda Anadolu’da düşünmemezlik yapabilir mi?

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

mega888 apk